Uit het gemeentebericht Michaël 2026

Published 14 oktober 2026 | By imke

Pagina’s van Michael 2026 (jaargang 29 nr 4)

Ten geleide

Na een warme en droge zomer zijn er regens gekomen en zijn we in de herfst beland. Ook al kleuren de bomen nog niet erg, overal schieten nu de paddenstoelen uit de grond. Dat is ieder jaar weer een bijzonder gezicht. In parken, bossen en heiden, in bermen en rond boomvoeten is een veelheid van paddenstoelen te zien, in allerlei formaat en kleur. Niet iedereen staat er bij stil dat de paddenstoelen alleen maar de vruchtlichamen zijn van de schimmels die in de bodem en dood hout leven. Die zijn daar het hele jaar aanwezig en vervullen er een onmisbare rol. Er zijn schimmels die dood plantenmateriaal verteren en de bouwstenen weer beschikbaar maken voor volgend leven. Er zijn schimmels die met boomwortels samenwerken en zo de bomen een grotere mogelijkheid geven om water en voedingszouten op te nemen. Alles verrichten ze in het verborgene, alleen in de herfst laten ze zich zien.

Van een echte cultushandeling, zoals de mensenwijdingsdienst of de zondagsdienst voor kinderen, zou je hetzelfde kunnen zeggen. Ze laten op het moment van de handeling even zichtbaar worden wat er eigenlijk altijd is, maar niet altijd in ons bewustzijn leeft. De aanwezigheid en helende en sterkende kracht van Christus in ieder mens kan bewust beleefd worden in de mensenwijdingsdienst. De zondagsdienst voor kinderen laat zien in welke sfeer we als volwassenen de kinderen kunnen omhullen.

Dit jaar is het honderd jaar geleden dat deze bijzondere handelingen in Nederland voor het eerst gehouden werden. Sindsdien zijn ze beschikbaar, door de inspanning van velen, voor ieder die dat zoekt. Als hulp om steeds meer de heilbrengende macht van de Christus te ervaren, in de mooie én de moeilijke momenten van het leven, in alles wat ons helpt om meer lief te hebben

Een gezegende herfst gewenst,

Bart Hessen

Het ritme van de mensenwijdingsdiensten in Meppel

De mensenwijdingsdiensten in Meppel worden gehouden op de tweede en de vierde zondag van de maand.
De zondagsdienst voor kinderen wordt gehouden op de tweede zondag van de maand (buiten de schoolvakanties).
De diensten op de woensdagen zijn op de woensdagen voorafgaand aan de diensten op zondag.
In het geval van een vijfde zondag in de maand wordt per keer bekeken of er een dienst op zondag of op zaterdag zal zijn.

Onregelmatigheden in het dienstenrooster in de komende periode

Op zondag 29 november (1e Advent) is er om 10.30 uur een extra mensenwijdingsdienst (5e weekend) met na de dienst gelegenheid tot nagesprek rond het thema “woorden uit het Advents-epistel”.

Nagesprek en perikopenbespreking op de woensdag

Na de diensten op de woensdag is er ruimte voor gesprek. Afwisselend richten we woensdag de blik op de perikope (de schriftlezing in de mensenwijdingsdienst van die week), of gaan in gesprek over onderwerpen die zich die morgen aandienen.

Muziek in de mensenwijdingsdienst

Zondag 11 oktober, 11.45 uur

In de mensenwijdingsdienst is het mogelijk om op zes momenten muziek in te voegen: twee momenten voor gemeentezang en vier momenten voor instrumentele muziek. De muziek die klinkt in de dienst is steeds muziek die apart voor de dienst is gecomponeerd, geen “oude bekenden” uit de lange religieuze muziektraditie. Wat wil de muziek voor de dienst betekenen en wat zijn onze ervaringen daarmee?

Priestercarrousel

Zondag 25 oktober

In het kader van het 100-jarig bestaan van de Christengemeenschap vindt deze zondag een “priestercarrousel” plaats: in iedere gemeente komt een priester uit een andere gemeente om de dienst te houden en kennis te maken. Vandaag komen zowel Marie-Hélène van Tol (Eindhoven) als Ignaz Stegeman (Rotterdam, emeritus) naar onze gemeente

Ledenvergadering aan het einde van het kerkelijk jaar

Zondag 1 november, 14.30 uur (inloop v.a. 14.00 uur).

In deze ledenvergadering kijken we terug op het (cultische) jaar en kijken we vooruit naar 2027, naar onze behoeften en wensen. De begroting zal een belangrijk punt op de agenda zijn, mede in de context van het doel van het Landelijk Bestuur om de financiële positie van de Christengemeenschap te versterken. Deelname aan de vergadering is open voor zowel leden als belangstellenden.

Allerzielen / Allerheiligen

Op zondag 1 november is er weer gelegenheid om onze dierbare overledenen te gedenken met een lichtje en een gedichtje. Vanaf 16.30 uur tot ca 17.30 uur, afhankelijk van het aantal aanwezigen. 1 November is eigenlijk Allerheiligen, de dag waarop heiligen en martelaren herdacht worden. Wellicht kunnen we ook aandacht schenken aan al het leed dat we onze planeet Aarde aandoen. Ieder om de beurt spreekt de namen uit van degene aan wie hij/zij wil denken en steekt daarbij een kaarsje aan. Je kunt daarbij ook een tekst of gedicht uitspreken, als je wilt.

Mijn weg naar de Christengemeenschap

Zondag 8 november, 11.45 uur

De komende tijd willen we mensen uitnodigen om iets te vertellen over de weg die hen tot de Christengemeenschap geleid heeft. We hebben voor deze zondag Hanneke Weehuizen bereid gevonden om ons deelgenoot van haar weg te maken.

Landelijke viering 100 jaar Christengemeenschap in Nederland

Zaterdag 14 november, te Den Haag

Op deze dag wordt in Den Haag, waar de eerste gemeente van de Christengemeenschap in Nederland werd gesticht, een landelijke jubileumviering gehouden. Bij deze bijeenkomst is iedereen welkom. Het programma van de viering is te lezen in het Jubileumnummer van In Beweging (Michaëltijd 2026) en op de landelijke website van de Christengemeenschap. Aanmelden kan vóór 31 oktober bij secretariaat@christengemeenschap.nl

Deelnamekosten (incl. eten en drinken) 50 Euro (richtbedrag).

Religieuze vernieuwing door de sacramenten: het Doopsacrament

Zondag 22 november, 12.30 uur

Een serie openbare bijeenkomsten over de vernieuwde sacramenten.

Na de dienst en koffie/thee en een kort nagesprek is er een lunchpauze voordat we beginnen. In deze eerste bijeenkomst kijken we naar het vernieuwde doopsacrament. Deze kinderdoop (voor kinderen tot 14 jaar) zou je kunnen zien als een welkomstritueel voor de mensenziel, die “neergezonden is uit de geestgemeenschap”, maar behelst geen opname in een kerkgenootschap. Wat wil deze doop voor het kind betekenen en hoe kunnen wij het als volwassenen om het kind mee dragen?

Advents-inhoud

Zondag 29 november, 11.45 uur

Het epistel van de Adventstijd is één van de “grote” epistels (we hebben eerder al eens gekeken naar het geheel van dit epistel). Op deze eerste adventszondag kunnen we ons eens richten op enkele woorden / begrippen uit dit epistel. Wat zeggen die ons?

Adventsverhalen voor kinderen

Op de zondagen 29 november, 6, 13 en 20 december, 9.30 uur

Op elk van de vier zondagen van de Adventstijd wordt op zolder een verhaal verteld voor kinderen, er wordt gezongen en er wordt geknutseld aan voorwerpjes die passen in deze stemmige tijd. Een mooie manier om stap voor stap toe te leven naar het Kerstfeest!

Instemmen met meerstemmige zang & muzikaal moment

Zondag 13 december, 11.45 uur

Op deze zondag gaan we verder met het zingen van enkele meerstemmige zangstukken. Om meer ruimte daarvoor te hebben, beginnen we deze keer direct om 11.45 uur. Het muzikaal moment sluit daar organisch op aan. Gewerkt gaat worden aan het eenstemmige Amen en het driestemmige Amen-Amen-Amen, waarvoor bij Imke Jelle het idee ontstond tijdens de Muziekconferentie van de Christengemeenschap in Schloss Hamborn.

Studiegroep ‘Het Markus-evangelie’

De studiegroep is bezig met de tien voordrachten van Rudolf Steiner over het Markus-evangelie (GA 139), die hij hield in 1912. Nieuwe deelnemers zijn van harte welkom. De data voor de bijeenkomsten zijn de woensdagen 4 november en 2 december van 9.00 tot 10.00 uur.

Leesgroep in Havelte: Gelijkenissen in het Lukas-evangelie

Het Lukasevangelie bevat een grote schat aan gelijkenissen, waarin in beeldende taal gesproken wordt over kostbare inhouden. De bijeenkomsten duren zo’n 5 kwartier tot anderhalf uur op vrijdag 16 oktober, 13 november en 11 december van 10.30 uur tot 11.45/12.00 uur. Markeweg 3, Havelte.

Meer informatie en opgave bij Femmie Timmerman, 06 24720208, femmie.timmerman@casema.nl. Graag opgeven als je mee wilt doen.

Tentoonstelling van het werk van Mariëtte van Est

September – oktober – november

Als ik naar het werk van Mariëtte kijk, zie ik elke keer een glans, een glans van kleur en licht. Het zet me aan het denken. Waar bevindt zich dit licht? Waar bevindt zich ons licht en wie werkt daarop in? Het werk laat zien dat Mariëtte een gedachte,(een ideaal wat haar vervult) deze kunstzinnig in beeld brengt . Ze werd a.h.w. aangesproken en ze heeft het gewild. Opvallend is dat zij “wordt”: steeds opnieuw zoekend naar hoe laat ik het op de juiste manier zien. Je zou kunnen zeggen op de toekomst gericht. Daarom heb ik dit werk in de Michaelstijd opgehangen. Want zo wordt voor ons zichtbaar, wat voor ons onzichtbaar was. Het wezenlijke van ieder mens leer je kennen uit wat ze doet. Als je bereid bent en je open stelt voor het licht van Michael,werk je aan de toekomst.

Sytske Emmelkamp

100 jaar Beweging tot Religieuze Vernieuwing in Nederland

Voordracht door Bart Hessen

Na de grote omwentelingen van de 1e Wereldoorlog benaderden jonge studenten Rudolf Steiner, grondlegger van de antroposofie, met de vraag of in de moderne tijd Christelijk religieuze vernieuwing nog mogelijk is. Uit deze vraag ontstond De Christengemeenschap, beweging tot religieuze vernieuwing.

De Christengemeenschap werkt met vernieuwde sacramenten als levenshulp, passend bij het wezen van de mens in deze tijd, dat zich steeds meer van oude structuren emancipeert. Ze kent geen bindende geloofsleer, ieder mag denken wat hij of zij wil.

Het is honderd jaar geleden dat de Christengemeenschap in Nederland actief werd. Wat kunnen haar sacramenten betekenen voor de tijd die vóór ons ligt?

Zaterdag 17 oktober 2026 van 10.30 tot 13.00 uur (inloop vanaf 10.00 uur / halver-wege een half uur pauze) in Wijkcentrum De Weijenbelt, Berkum, Campherbeeklaan 82, Zwolle. Ruime – gratis – parkeergelegenheid. Consumpties tegen redelijke prijzen. Aanmelding is niet nodig. Na de pauze is er gelegenheid tot het stellen van vragen. Na afloop wordt een vrijwillige bijdrage op prijs gesteld.

Naschrift: op verzoek gaat Bart ook iets vertellen over de Zondagsdienst voor kinderen.

Imke Jelle van Dam

Adventsviering in Zwolle

Op vrijdagavond 11 december (van 19.30 tot 21.30 uur) vindt in de Michaelsschool in Zwolle een jaarfeestviering plaats voor de winterperiode met Advent, Kerst en Driekoningen. Imke Jelle van Dam vertelt, naar analogie van ‘de twee Jezuskinderen’, over de beide Maria’s. Voorts wordt de compositie Ave Maria voor zang en piano van zijn hand ten gehore gebracht. Aan verdere invulling van het programma wordt nog gewerkt. Zie tegen die tijd op www.jaarfeestenzwolle.nl

Imke Jelle van Dam, lid van de AVIN, afd. Zwolle

Droomlied van Olav Asteson

In de kersttijd wil Gert Ruijer graag weer Olav Asteson’s Droomlied komen zingen. (nadere info volgt nog). Dit is wat hij er zelf over schrijft:

In het uit Telemark (Noorwegen) afkomstige Droomlied van Olav Asteson wordt bezongen, hoe deze nog zeer jonge man tussen Kerstavond en Driekoningen in slaap viel en in zijn dromen, na een zeer zware tocht, een hemels-kosmische aanschouwing kreeg. Hij zag hoe op de oordeelsplaats Brokksvalin de aartsengel Michael de zielen van de gestorvenen met zijn weegschaal woog en hen daarna tot Christus leidde. Tot in het diepst doortrokken van deze hoge werkelijkheid bracht Olav na zijn ontwaken zijn dromen aan de kerkgangers in de kerk, die ademloos naar hem luisterden.

Hoe kwam Olav tot deze weg en waarom wilde hij zijn droomleven aan de kerkgangers brengen? Hoe raakte het hen allen? Worden wij met het lied ook opgewekt een toekomstige ” Olav ” te worden en dit ‘op weg’ daarheen met elkaar te delen? In de huidige overgeleverde versie moet het Droomlied al zeker zeven eeuwen oud zijn, maar in de verlorene oervorm mogelijk nog veel ouder. Het Droomlied wordt in het Nederlands op traditionele melodieën gezongen door Gert Ruijer. Iets om naar uit te kijken?

Eleonora IJssennagger

Het evangelie in de diensten

Michaëltijd 29 september t/m 31 oktober

29 sept en 4 okt Mattheüs 22, 1-14 Koninklijke bruiloft

11 oktober Openbaring 12 De Vrouw, de Draak en Michaël

18 oktober Efeziërs 6, 10-19 Geestelijke wapenrusting

25 oktober Openbaring 19, 11-16 De Witte Ruiter

Triniteit 1 november t/m 28 november

1 november Openbaring 1, 9-20 De Mensenzoon

8 november Openbaring 3, 14-22 Brief aan Laodicea

15 november Openbaring 21 Het Nieuwe Jeruzalem

22 november Openbaring 22 Wederkomst

Advent 29 november t/m 24 december

29 november Lukas 21, 25-36 Tekenen van de Wederkomst

6 december 1 Thessal. 5, 1-11 Blijf wakker en nuchter

13 december Filippenzen 4, 1-9 Verheug je in de Heer

20 december Mattheüs 25, 1-30 De wijze en de dwaze maagden

Liederen in de mensenwijdingsdienst (Offer – Communie)

Michaëltijd: Laten wij afleggen de werken der duisternis – Dood noch leven

Triniteit: Weerklonken heeft de roep – De waarachtige

Advent: O Heer, Gij die werkt in het vaderlijk rijk – God is liefde

Liederen in de zondagsdienst voor kinderen

11 oktober Michaeltijd Onoverwin’lijk sterke held

8 november Triniteit Wees gij een leid-ster

13 december Advent Maria door een doornwoud ging

Afwezigheid van de geestelijke

Bart Hessen is afwezig van 26 t/m 29 oktober (korte vakantie) en van 23 t/m 25 november (synode Zeist). In die periodes kunt u op zijn mobiele nummer (06-21638394) een boodschap achterlaten en wordt u zo spoedig mogelijk teruggebeld.

Amen-Amen-Amen

Vijf mensen hadden zich voor de componistenklas bij Jitka opgegeven. We kregen opdrachten aan tafel op het innerlijk gehoor een korte compositie op één toon, vervolgens op twee tonen, daarna op drie tonen te schrijven. De vierde opdracht – een dag later – was het schrijven van een meerstemmige compositie op de tekst: Amen, Amen. Dein Wille, Dein Schaffen, Deine Kraft. Du in mir, Christ. Ik begon met het ritmiseren van de tekst. Ik had besloten dat het laatste akkoord in A zou staan, de zonnetoonsoort die bij Christus hoort. Het gebruik van een piano als hulp bij het componeren was praktisch niet mogelijk, wat voor mij erg lastig was. Toch lukte het me vrij snel iets op papier te krijgen. Terug op mijn logeeradres ben ik er verder mee aan de slag gegaan. De volgende ochtend ergens een piano opgezocht en doorgespeeld en nog enkele verbeteringen aangebracht. In de middag mijn werkstuk aan Jitka overhandigd, die de compositie op de piano speelde en met krachtige sopraanstem zong. Het klonk mooi, maar haar commentaar was dat het niet vernieuwend was. Dat klopte, maar het was voor mij teveel gevraagd dat ik het componeren aan de schrijftafel had moeten doen, waarvoor zij begrip had.

Thuis in Zwolle liet de compositie mij niet los. De eerstvolgende dag verbeterde ik het geheel. Ik besloot de dag daarop een tweede versie te maken, waarbij de sopraanstem aan de alt werd gegeven. Weer een dag later een derde versie waarbij de sopraanmelodie door de tenor werd overgenomen. Aan de piano, al luisterend werden de harmonieën snel gevonden er kregen steeds meer een modernere uitstraling. Ik besloot de drie stukken aan elkaar te plakken en er een geheel van te maken. Het resultaat heb ik, toen we voor de dienst naar Meppel gingen, aan Bart gegeven. Een paar dagen later vertelde hij dat hij de muziek had doorgenomen, maar dat de tenorpartij erg hoog was. Omdat ik het fijn zou vinden dat de muziek ooit in Meppel tot klinken wordt gebracht, heb ik de partijen hier en daar verwisseld en soms een octaaf lager genoteerd. Het resultaat is dat het bereik voor alle stemmen dermate is verkleind, waardoor niemand te laag of te hoog hoeft te zingen. Op voorstel van Bart gaan we op 13 december tijdens het muzikale moment hier een begin mee maken!