Pagina’s van Johannes 2026 (jaargang 29 nr 3)Ten geleide
De afgelopen weken hebben we wat je noemt “groeizaam weer” gehad: een flinke hoeveelheid regen gevolgd door een zonnige periode en dan weer een flinke hoeveelheid regen… Zo is door mei en het begin van juni de natuur veranderd in een groene zee. Alle bomen staan vol in blad, de grassen en kruiden zijn hoog opgeschoten. Maar die groei kan niet maar altijd doorgaan. Alles wat zo aan groen gegroeid is, zal in de herfst en winter weer te gronde gaan. Voor de toekomst is groei noodzakelijk, maar niet als doel op zich. In de planten neemt de groei zich op een bepaald moment terug om de bloei mogelijk te maken en uit de bloei kan uiteindelijk de vrucht ontstaan die de toekomst in zich draagt.
Dit jaar bestaat de Christengemeenschap in Nederland 100 jaar. We zijn een kleine gemeenschap, maar we mogen ons laten zien. Dat geeft groei een kans. Die groei is wenselijk, bij het ingaan van onze tweede eeuw, maar ze is geen doel op zich: ze wil er toe leiden dat in steeds meer mensenzielen de Christus-zon opgaat en in hun leven vruchten laat rijpen. Zo kunnen we als gemeente de Johannestijd in, de feesttijd van Johannes de Doper, de grote verkondiger van de Christus, die sprak: Hij moet groeien, ik moet afnemen.
Een gezegende zomertijd gewenst,
Bart Hessen
Van het bestuur…
Een levendigheid onverwachts binnen onze gemeente. Het lijkt me nog niet goed om dit nu al openbaar uitgebreid te communiceren, maar ik zie dit als een feit dat we springlevend zijn, als gemeente. Het is voor het bestuur altijd heel steunend, als mensen meedenken en laten weten dat ze meedenken. Misschien komt er uit onverwachte hoek een opvolger voor mij? Eleonora is ingewerkt in het bestuur, Mariette is druk met financiën op landelijk niveau en ik zelf ga binnenkort naar de Landelijke Raad in Antwerpen. Wij ervaren veel verbinding en inzet van ieder.
namens het bestuur, secretaris Lucie Luijckx
Nagesprek en perikopenbespreking op de woensdag
Na de diensten op de woensdag is er ruimte voor gesprek. Afwisselend richten we woensdag de blik op de perikope (de schriftlezing in de mensenwijdingsdienst van die week), of gaan in gesprek over onderwerpen die zich die morgen aandienen.
Woorden uit het Johannes-epistel
Woensdag 24 juni (Johannesdag), 11.45 uur
Het epistel van de Johannestijd is heel uitgebreid, met veel verschillende delen (we hebben eerder al eens gekeken naar het geheel van dit epistel). Op deze Johannesdag kunnen we ons eens richten op enkele woorden / begrippen uit dit epistel. Wat zeggen die ons?
Sint Janspicknick in het park
Zondag 28 juni, na de mensenwijdingsdienst
Op zondag 28 juni na de dienst gaan we gezamenlijk picknicken in het Wilhelminapark aan de oever van de Reest. Dat is op het veld achter flatgebouw “De Uylenborgh” aan de Leonard Springerlaan. Beneden in de flat is een toilet en bij regen kunnen we terecht in de gemeenschapsruimte. Parkeren kan aan de parkkant, Marten Ottenlaan aan het eind. Je loopt dan zo het veld op (wel eerst een rondje rijden ivm eenrichtingsverkeer).
Meenemen:
Info bij Eleonora, elly.ijssennagger@gmail.com
Instemmen met meerstemmige zang
Zondag 12 juli, 11.45 uur
Op deze zondag gaan we verder met het zingen van enkele meerstemmige zangstukken. Om wat meer ruimte daarvoor te hebben, beginnen we deze keer direct om 11.45 uur.
Inleven in: de genezingen van de kromme vrouw en de verdorde hand
Zondag 23 augustus, 11.45 uur
Het naspelen van gebeurtenissen uit het Nieuwe Testament is een bijzondere manier om je in te leven in de ontmoetingen met de Christus Jezus. Deze zondag richten we ons op de genezing van de kromme vrouw (Lukas 13, 10-17) en van de verdorde hand (Lukas 6, 6-11).
Het uitvaartritueel van de Christengemeenschap
Zondag 13 september, 11.45 uur
Het uitvaartritueel van de Christengemeenschap heeft als karakteristiek dat het helemaal gericht is op de gestorvene: waar hij/zij nu is en de weg die hij/zij nu gaat. Het bestaat uit twee delen, waarvan het eerste op de plaats van de opbaring gehouden wordt en het tweede aan het graf of in de aula van een crematorium. Vandaag nemen we de gelegenheid om deze twee delen nader te bekijken.
Het aardse in hemelhoogten dragen
Dinsdag 29 september (Michaëldag), 11.45 uur
In het epistel van de Michaëltijd wordt gesproken over de vrije kracht van de mens en dat die het vermag om “het aardse in hemelhoogten te dragen”. Wat kan je je daarbij voorstellen? Hoe zouden we als mensen daaraan kunnen werken?
Muziek in de mensenwijdingsdienst
Zondag 11 oktober, 11.45 uur
In de mensenwijdingsdienst is het mogelijk om op zes momenten muziek in te voegen: twee momenten voor gemeentezang en vier momenten voor instrumentele muziek. De muziek die klinkt in de dienst is steeds muziek die apart voor de dienst is gecomponeerd, geen “oude bekenden” uit de lange religieuze muziektraditie. Wat wil de muziek voor de dienst betekenen en wat zijn onze ervaringen daarmee?
Studiegroep ‘Het Markus-evangelie’
De studiegroep is bezig met de tien voordrachten van Rudolf Steiner over het Markus-evangelie*, die hij hield in 1912. De data voor de bijeenkomsten zijn de woensdagen 2 september en 7 oktober van 9.00 tot 10.00 uur. We zijn slechts twee maal bijeen geweest, nieuwe deelnemers kunnen nog gemakkelijk ‘ínsteken’ en zijn van harte welkom!
Info: Wytse Ferwerda
*) Het evangelie naar Marcus, Esoterische achtergronden, Rudolf Steiner (GA 139 ISBN 90 6038 5454 /NDR 720/700, Uitgeverij Vrij geestesleven Zeist)
Leesgroep in Havelte: Gelijkenissen in het Lukas-evangelie
Het Lukasevangelie bevat een grote schat aan gelijkenissen, waarin in beeldende taal gesproken wordt over kostbare inhouden. Tijdstip: De bijeenkomsten duren zo’n 5 kwartier tot anderhalf uur, op vrijdagochtenden van 10.30 uur tot 11.45/12.00 uur.
Data: 19 juni, 28 augustus, 18 september, 16 oktober. Plaats: Markeweg 3, Havelte. Voor meer informatie en opgave: Femmie Timmerman, femmie.timmerman@casema.nl. Graag opgeven als je mee wilt doen.
Van de penningmeester
Al enige tijd hebben we een nieuw landelijk bestuur. Dit bestuur is hard aan het werk de structuur die in de jaren is opgebouwd te herzien. Dit betekent onder andere dat de toelagekas, die tot vorig jaar nog een eigen bestuur had, nu onder het landelijk bestuur valt. Vanuit de synode zijn 2 priesters verantwoordelijk de financiële behoefte van de priesters in kaart te brengen en te communiceren met het landelijk bestuur. Deze priesters zijn om beurten ook aanwezig bij het landelijk penningmeestersoverleg.
Al wat langere tijd is duidelijk dat de behuizing en de toelagen van de priesters onder druk staan. De door het vorige bestuur getroffen maatregelen worden door het huidige bestuur als niet houdbaar gezien. Het idee is om niet te begroten met een tekort maar dat de jaarlijkse kosten gedekt worden door toezeggingen vanuit de gemeenten. Concreet betekent dit dat er vanuit de landelijke penningmeester het verzoek ligt om onze bijdragen te verhogen aan de toelagekas. Hij rekent hierbij met een gemiddelde afdracht per lid en een gemiddelde afdracht per belangstellende. Dat zou voor ons betekenen dat we meer dan het dubbele zouden moeten afdragen. Dit wordt verder besproken in het penningmeesteroverleg van oktober. Er is nog veel over te zeggen. Voor mij is belangrijk dat de vrijheid in het schenkgeld behouden blijft, waarbij we ons natuurlijk wel moeten realiseren dat de Christengemeenschap er alleen kan zijn als onze priesters de nodige leefruimte hebben.
Mariëtte van Est
Sint Jan: “Jezelf verliezen om jezelf te vinden”
De titel van de Sint-Jansviering is ontleend aan een weekspreuk van Rudolf Steiner in de aanloop naar Sint Jan. Met de Sint-Jansspreuk is het “jezelf verliezen” geworden tot “mijzelf verlaten, om vol vertrouwen mijzelf te zoeken in wereldlicht en wereldwarmte”. Na de recitatie van deze tekst speelt Femke Bloem een improvisatie op de harp. Aansluitend geeft Lia Zandvliet een korte inleiding over het bewust meebewegen met de aardeziel in hoogzomertijd en over het raadselachtige “ik” van de mens, dat hem in staat stelt om tot zelfkennis te komen. Johannes de Doper wijst daarop met zijn oproep tot inkeer.
De zomertijd is bij uitstek geschikt om erop uit te gaan en zintuigelijk te genieten. We kunnen ons daarbij laten inspireren door de tweede spreker: Ingrid Klerk. Zij is uitgenodigd om ons via beelden mee te nemen op haar reis naar Bosnië en Herzegovina, waar ongeveer 70.000 uitgehouwen stenen bewaard gebleven zijn vanaf de 12e eeuw. Deze “stecci” worden in verband gebracht met de christelijke Bogomielen, die net als de Katharen in die tijd ongenadig door de paus zijn vervolgd. De Bosnische dichter en schrijver Mak Dizdar (1917 – 1971) vestigde de aandacht op het mysterie van deze stenen. Ingrid Klerk heeft een diepgaande studie gemaakt van deze unieke kunstuiting, die zij heeft samengevat in het boek “De Kathedraal van de Bogomielen”.
Na de pauze wordt het “Ave Maria” van Imke Jelle van Dam nogmaals uitgevoerd, nu met zang en piano. Deze compositie vormt het uitgangspunt voor Geesiena Stradmeijer om euritmisch met de aanwezigen aan het werk te gaan.
Vrijdag 26 juni 2026, 19.30 tot 21.30 uur. Inloop vanaf 19.00 uur met koffie, thee en koek. Michaëlschool, Bachlaan 8 in Zwolle (gratis parkeren). Aanmelding via info@imkejellevandam.nl wordt op prijs gesteld. Na afloop graag een vrijwillige bijdrage in het mandje.
Lia Zandvliet en Imke Jelle van Dam, leden van de AVIN, afd. Zwolle
Concert Geesche Geddert
De Amsterdamse fluitenbouwers, Willem Beukers (vader en zoon) bouwden rond 1700 prachtige fluiten. Drie zijn er nog bekend. Een ligt, niet meer bespeeld, in het Rijksmuseum, eentje is in Nederlands privébezit en de laatste lag op een stoffig plankje in Schoonebeek. Geesche wist daarvan en heeft na jaren de kans gekregen om de fluit te verwerven. Een grote schat die als een baby verzorgd moest worden. Elke dag een paar minuten speeltijd zodat de fluit langzaam weer kon wennen aan zijn oorspronkelijke opdracht, nl laten horen hoe mooi muziek klinkt uit een houten fluit!. Nu is de fluit zover dat hij gehoord mag worden en dat gebeurt op zaterdag 27 juni bij ons in de kerk, om 15.00 uur. Entree 15 euro; graag van te voren opgeven; er kan alleen contant betaald worden. Het concert duurt ongeveer een uur en na afloop is er een gezellig samenzijn met koffie en thee.
Clary Okken
Muzikaal
Moment
Op 27 september verzorg ik na de dienst en het nagesprek het driemaandelijkse Muzikaal Moment van circa 20 minuten, met pianospel en toelichting. Zo mogelijk maak ik steeds een keuze uit eigen composities, waaronder muziek die ik speciaal voor de dienst in de Christengemeenschap heb geschreven. Graag wil ik iedereen hiervoor van harte uitnodigen.
Imke Jelle van Da
100 jaar Beweging tot Religieuze Vernieuwing in Nederland
Voordracht door Bart Hessen
Na de grote omwentelingen van de 1e Wereldoorlog benaderden jonge studenten Rudolf Steiner, grondlegger van de antroposofie, met de vraag of in de moderne tijd Christelijk religieuze vernieuwing nog mogelijk is. Uit deze vraag ontstond De Christengemeenschap, beweging tot religieuze vernieuwing.
De Christengemeenschap werkt met vernieuwde sacramenten als levenshulp, passend bij het wezen van de mens in deze tijd, dat zich steeds meer van oude structuren emancipeert. Ze kent geen bindende geloofsleer, ieder mag denken wat hij of zij wil.
Het is honderd jaar geleden dat de Christengemeenschap in Nederland actief werd. Wat kunnen haar sacramenten betekenen voor de tijd die vóór ons ligt?
Zaterdag 17 oktober 2026 van 10.30 tot 13.00 uur (inloop vanaf 10.00 uur / halver-wege een half uur pauze) in Wijkcentrum De Weijenbelt, Berkum, Campherbeeklaan 82, Zwolle. Ruime – gratis – parkeergelegenheid. Consumpties tegen redelijke prijzen. Aanmelding is niet nodig. Na de pauze is er gelegenheid tot het stellen van vragen. Na afloop wordt een vrijwillige bijdrage op prijs gesteld.
Imke Jelle van Dam
Bart Hessen studeerde scheikunde en leerde in die tijd de Christengemeenschap kennen. Sindsdien gingen natuurwetenschap en het leven met de geestelijke realiteit van de mens naast elkaar in zijn biografie. Het duurde zo’n 25 jaar voordat hij, inmiddels hoogleraar scheikunde, de overstap maakte naar het priesterschap in de Christengemeenschap. Hij werd in 2008 gewijd en is nu gemeentegeestelijke in Meppel en Leeuwarden.
Het evangelie in de diensten
Johannestijd 24 juni t/m 25 juli
24 en 28 juni Markus 1, 1-13 Doop in de Jordaan
5 juli Johannes 1, 19-34 De getuigenis van Johannes
12 juli Johannes 3, 22-36 Johannes te Ainon
19 juli Mattheüs 11, 1-15 Johannes in de gevangenis
Triniteitstijd 26 juli t/m 28 september
26 juli Markus 8, 27-38 Belijdenis van Petrus
2 augustus Mattheüs 7, 1-14 Uit de Bergrede
9 augustus Lukas 15, 1-32 Verloren schaap, zilverstuk, zoon
16 augustus Lukas 9, 1-17 Uitzending van de twaalf; spijziging
23 augustus Lukas 18, 35-43 Genezing blinde bij Jericho
30 augustus Markus 7, 31-37 Genezing van een doofstomme
6 september Lukas 10, 1-20 Uitzending van de zeventig
13 september Lukas 17, 5-37 Sterking van het geloof
20 september Mattheüs 6,14-34 Uit de Bergrede
27 september Lukas 7, 11-17 Opwekking jongeling te Naïn
Michaëltijd 29 september t/m 31 oktober
29 sept en 4 okt Mattheüs 22, 1-14 Koninklijke bruiloft
11 oktober Openbaring 12 De Vrouw, de Draak en Michaël
Liederen in de mensenwijdingsdienst (Offer – Communie)
Johannestijd: Zie ons aan – Wiekander koren zien
Triniteit: O Christus, laat uw getrouwen – Gij zijt de weg die wij gaan
Michaëltijd: Laten wij afleggen de werken der duisternis – Dood noch leven
Liederen in de zondagsdienst voor kinderen
13 september Triniteit Hij is de Ster
11 oktober Michaeltijd Onoverwin’lijk sterke held
Afwezigheid van de geestelijke
Bart Hessen is afwezig van 14 juli t/m 3 augustus (Kinderkamp Berka). In die periode kunt u in noodgeval contact opnemen met: (14/7-26/7) Lucie Luijckx 06-15 54 56 64) of (27/7-3/8) Eleonora IJssennagger (06-20 02 45 76). Zij kunnen u in verbinding brengen met een vervangend geestelijke. Verder is hij afwezig van 21 t/m 23 september (synode Zeist). In die periode kunt u op zijn mobiele nummer (06-21 63 83 94) een boodschap achterlaten en wordt u zo spoedig mogelijk teruggebeld.
Rubriek Verwonderd, Beleefd en Bewogen
Nieuwe Sint-Jansmuziek voor de dienst / Imke Jelle van Dam
Een jaar geleden hebben we voor de Sint-Jansviering in Zwolle de Sint-Jansimaginatie van Rudolf Steiner als uitgangspunt genomen. Rudolf Steiner moedigde in zijn voordracht over deze imaginatie zijn toehoorders aan, deze theatraal uit te werken. Hij gaf diverse aanwijzingen waarmee je aan de slag zou kunnen gaan. Over de muziek zei hij onder meer: “Zo zou wat we in de Sint-Janstijd schouwen (…) moeten worden omgezet in machtige muziek. En uit die machtige muziek zou bij wijze van spreken het wereldgeheim zelf, zoals de mens dat juist in de Sint-Ianstijd beleeft, ons moeten aanspreken. (…) Dat alles zou ook in tonen moeten worden aangeslagen, in tonen die deze door de mens te ervaren motieven op hun vleugels dragen. Deze motieven zijn aanwezig. Deze motieven hoef je niet te verzinnen. (…)”
Ephraïm van IJzerlooij en ik hebben op basis van de beelden uit de imaginatie een compositie samengesteld. Voordat wij hiermee aan de slag zijn gegaan is er advies ingewonnen bij componist Marc van Delft, die ons op het spoor bracht van de toonsoort A groot, lydisch. Als bezetting hebben we toen gekozen voor de beschikbare instrumenten: cello, viool, piano, accordeon en twee melodica’s.
Later vroeg Ephraïm mij een bewerking te maken voor cello en piano. Toen heb ik ook een bewerking gemaakt voor piano solo. Na diverse keren doorspelen voelde ik dat de muziek zich leent voor de dienst van de Christengemeenschap! Daartoe heb ik de oorspronkelijke compositie in stukken geknipt en verdeeld over begin/eindmuziek, na het Credo en na het Onze Vader.